gmina (ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych)
Usługi opiekuńcze z ośrodka pomocy społecznej
pomoc w domu – opłata według uchwały gminy, zwykle zależna od dochodu
Kryterium dochodowe pomocy społecznej od 1.01.2025: 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej, 823 zł na osobę w rodzinie. Wysokość opłat i zasady zwolnień ustala rada gminy w uchwale – zapytaj o nią w ośrodku.
Pomoc w domu organizowana przez gminę: w codziennych potrzebach, higienie, zaleconej przez lekarza pielęgnacji i – w miarę możliwości – w kontaktach z otoczeniem. Działa w gminach niezależnie od bonu senioralnego.
Komu przysługuje
- osoba, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób
- przysługuje, gdy jest samotna i pozbawiona potrzebnej pomocy
- może być przyznana także wtedy, gdy rodzina – a także mieszkający osobno małżonek, dzieci czy rodzice – nie może zapewnić pomocy
Kiedy nie przysługuje
- gdy rodzina może zapewnić pomoc, gmina nie musi przyznać usług (przy osobie, która nie jest samotna, usługi „mogą”, a nie „muszą” być przyznane)
- usług opłacanych przez gminę nie wykonuje członek rodziny ani mieszkający osobno małżonek, dziecko lub rodzic seniora
Jak to załatwić – krok po kroku
Wystarczy zgłosić potrzebę w ośrodku pomocy społecznej (OPS) albo centrum usług społecznych gminy, w której mieszka senior. Pracownik socjalny przyjdzie do domu, a ośrodek wyda decyzję: jaka pomoc, ile godzin, na jak długo i za ile.
Zanim zaczniesz
- Usługi obejmują pomoc w codziennych potrzebach (np. zakupy, posiłki, sprzątanie), higienę, zaleconą przez lekarza pielęgnację bez specjalistycznych kompetencji i – w miarę możliwości – kontakty z otoczeniem.
- Wniosek może złożyć senior, jego przedstawiciel ustawowy albo ktoś inny – za zgodą seniora.
- Opiekunką nie może być członek rodziny ani mieszkający osobno małżonek, dziecko czy rodzic seniora – usługi wykonuje osoba wskazana przez gminę.
- Ceny i zasady zwolnień z opłat ustala rada gminy w uchwale – poproś w ośrodku o jej treść albo poszukaj w Biuletynie Informacji Publicznej gminy.
Krok 1: Znajdź ośrodek właściwy dla seniora
Gdzie: gmina, w której senior mieszka – nie ta, w której mieszka rodzina
W gminie wiejskiej zwykle nazywa się to gminny ośrodek pomocy społecznej (GOPS), w mieście – miejski ośrodek (MOPS albo MOPR); część gmin ma zamiast nich centrum usług społecznych (CUS). W dużych miastach ośrodek ma filie lub działy w dzielnicach – zadzwoń do głównej siedziby i zapytaj, który oddział obsługuje adres seniora.
Najszybciej: wpisz w wyszukiwarkę „ośrodek pomocy społecznej” i nazwę gminy albo skorzystaj z rejestru ministerstwa (wpisz miejscowość, wybierz typ „ośrodek pomocy społecznej”). Adres i telefon są też na stronie urzędu gminy.
Przy telefonie zapytaj: czy ośrodek ma własny druk wniosku o usługi opiekuńcze (bywa na stronie ośrodka w zakładce „Druki do pobrania” albo w Biuletynie Informacji Publicznej) i ile kosztuje godzina usług według uchwały gminy.
- Rejestr jednostek pomocy społecznej (wyszukiwarka)https://rjps.mrpips.gov.pl/RJPS/WJ/start.do?wersja=1
Krok 2: Złóż wniosek – na druku ośrodka albo własnym pismem
Gdzie: OPS, GOPS, MOPS albo centrum usług społecznych – osobiście albo pocztą (wiele ośrodków przyjmuje pisma także przez ePUAP)
Nie ma jednego urzędowego druku – wystarczy zwykłe pismo. Poniżej jest wzór: uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych, wydrukuj i podpisz. Własny druk ośrodka wypełnia się tymi samymi informacjami.
Najważniejsze jest uzasadnienie: konkretnie, z czym senior sobie nie radzi i dlaczego rodzina nie może pomóc w potrzebnym zakresie. Ośrodek i tak sprawdzi to w czasie wizyty w domu.
Pismo zanieś do sekretariatu ośrodka (poproś o potwierdzenie na kopii) albo wyślij listem poleconym. Ośrodek może też udzielić pomocy z urzędu, np. po zgłoszeniu od rodziny – ale pisemny wniosek zostawia ślad i datę.
Wzór: wniosek o przyznanie usług opiekuńczych
- Wniosek składa senior albo – za jego zgodą – ktoś z rodziny. Jeśli piszesz w imieniu rodzica, zostaw zdanie „Składam wniosek w imieniu…” i poproś rodzica o podpis pod zgodą. Jeśli pisze sam senior – usuń to zdanie i zgodę.
- Opiekun prawny (ustanowiony przez sąd) podpisuje sam i dołącza kopię postanowienia sądu.
- Nie trzeba opisywać chorób szczegółowo – wystarczy, z czym senior sobie nie radzi. Dokumentację lekarską można pokazać w czasie wywiadu.
[Miejscowość], [data] [Imię i nazwisko seniora] [Adres zamieszkania] PESEL: [numer] Telefon: [numer] [Nazwa ośrodka, np. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w …] [Adres ośrodka] WNIOSEK O PRZYZNANIE USŁUG OPIEKUŃCZYCH Na podstawie art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wnoszę o przyznanie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla [imię i nazwisko seniora]. Składam wniosek w imieniu [mamy / taty], za [jej / jego] zgodą. Jestem [córką / synem / inną osobą bliską]. UZASADNIENIE Z powodu [wieku / choroby / stanu po pobycie w szpitalu – krótko] [imię seniora] wymaga pomocy innych osób w: – [np. robieniu zakupów i przygotowaniu posiłków] – [np. myciu się, ubieraniu] – [np. sprzątaniu, praniu, paleniu w piecu] – [np. pilnowaniu przyjmowania leków, umawianiu wizyt] [Imię seniora] mieszka [sam(a) / z …]. Rodzina nie może zapewnić pomocy w potrzebnym zakresie, ponieważ [np. dzieci pracują zawodowo / mieszkają w innej miejscowości – podaj jakiej / same chorują]. Proszę o pomoc [np. od poniedziałku do piątku, około 2 godzin dziennie]. Osoba do kontaktu (np. w sprawie terminu wizyty pracownika socjalnego): [imię i nazwisko, telefon]. Załączniki (jeśli są): – [np. zaświadczenie lekarskie lub karta informacyjna ze szpitala] – [np. decyzja lub odcinek emerytury / renty] ................................. [podpis osoby składającej wniosek] ZGODA OSOBY ZAINTERESOWANEJ Wyrażam zgodę na złożenie w moim imieniu wniosku o przyznanie usług opiekuńczych. ................................. [podpis seniora]
Przygotuj
- PESEL i adres seniora
- opis, w czym senior potrzebuje pomocy i jak często
- zaświadczenia lub dokumentacja lekarska o stanie zdrowia
- dokumenty o dochodach seniora i osób, z którymi mieszka (np. decyzja lub odcinek emerytury)
- informacja, dlaczego rodzina nie może zapewnić pomocy (np. praca, odległość, własny stan zdrowia)
Krok 3: Wywiad środowiskowy w domu
Gdzie: dom seniora
Pracownik socjalny przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy: rozmawia o sytuacji zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej i mieszkaniowej. Warto, żeby był przy tym ktoś z rodziny.
Ośrodek może zaproponować rodzinie umowę o tym, jak będzie pomagać.
Krok 4: Decyzja – zakres, godziny i opłata
Gdzie: OPS
Usługi przyznaje się decyzją administracyjną. Decyzja określa zakres, okres i miejsce usług oraz odpłatność według uchwały gminy.
Gdy potrzeby się zmienią (np. po pobycie w szpitalu), można wystąpić o zmianę decyzji.
Jeśli odmówią albo przyznają za mało
- Od decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO) – termin i sposób są w pouczeniu decyzji (zwykle 14 dni, za pośrednictwem ośrodka).
- Jeśli wysokość opłaty jest problemem, zapytaj o częściowe lub całkowite zwolnienie – warunki są w uchwale rady gminy.
Pomoc
- Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych w gminie senioratelefon i adres na stronie urzędu gminy
- Infolinia dla Obywatela (Ministerstwo Rodziny)+48 222 500 108dni robocze 8:15–16:15
Na podstawie
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 50, 101, 102, 103, 106, 107 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)
- Ustawa z 11.06.2026 o zmianie ustawy o pomocy społecznej – art. 50 (Dz.U. 2026 poz. 974)
- Rejestr jednostek pomocy społecznej (ministerstwo)
Instrukcję „Usługi opiekuńcze z ośrodka pomocy społecznej” sprawdziliśmy w tych źródłach 17 listopada 2026. Adresy i godziny urzędów podaje właściwy urząd. Informacja ogólna, nie porada prawna.
Częste pytania
- Czy opiekunką z ośrodka pomocy społecznej może być ktoś z rodziny?
- Nie. Usługi opiekuńcze opłacane przez gminę wykonuje osoba spoza rodziny – nie może to być członek rodziny ani mieszkający osobno małżonek, dziecko lub rodzic seniora.
- Ile kosztują usługi opiekuńcze?
- Zasady odpłatności ustala rada gminy w uchwale – zwykle zależą od dochodu w porównaniu z kryterium pomocy społecznej. Zapytaj o uchwałę w ośrodku.
Źródła – warunki i kwoty
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 50, 102, 106, 107 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)
- Ustawa z 11.06.2026 o zmianie ustawy o pomocy społecznej – nowe brzmienie art. 50 (Dz.U. 2026 poz. 974)
- Ministerstwo Rodziny – kryteria dochodowe w pomocy społecznej
Sprawdzone 17 listopada 2026. Kwoty zmieniają się zwykle od 1 marca. Informacja ogólna, nie porada prawna – o przyznaniu decyduje urząd.
Inne: opieka i pomoc w domu
Sprawdź, co jeszcze przysługuje
Kalkulator porówna świadczenia i ostrzeże przed tymi, które się wykluczają.
Otwórz kalkulator