gmina (kieruje i ustala opłatę) i DPS
Dom pomocy społecznej (DPS) – kto i ile płaci
mieszkaniec płaci do 70% swojego dochodu; rodzina – tylko przy wyższym dochodzie
Mieszkaniec płaci najwyżej 70% swojego dochodu. Małżonek i dzieci dopłacają (na podstawie umowy z ośrodkiem) tylko wtedy, gdy ich dochód przekracza 300% kryterium dochodowego: 3030 zł dla osoby samotnej albo 2469 zł na osobę w rodzinie – i tak, żeby po opłacie zostało im co najmniej tyle. Resztę dopłaca gmina.
Całodobowa opieka w domu pomocy społecznej dla osoby, która nie może samodzielnie funkcjonować, a usługi opiekuńcze w domu nie wystarczą. Najczęstsze pytanie rodzin: kto za to płaci.
Komu przysługuje
- osoba wymagająca całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, której nie można zapewnić pomocy w formie usług opiekuńczych
- potrzebna jest zgoda tej osoby albo jej przedstawiciela ustawowego
Kiedy nie przysługuje
- brak zgody osoby kierowanej (lub jej przedstawiciela ustawowego)
Jak to załatwić – krok po kroku
Do DPS kieruje gmina, w której mieszka senior – przez ośrodek pomocy społecznej. Potrzebna jest zgoda seniora (albo jego przedstawiciela ustawowego). Ta sama gmina ustala opłatę.
Zanim zaczniesz
- Najpierw ośrodek sprawdza, czy wystarczą usługi opiekuńcze w domu – DPS jest dla osób wymagających całodobowej opieki.
- Opłata: senior płaci najwyżej 70% swojego dochodu; dzieci i małżonek dopłacają tylko przy dochodzie ponad 300% kryterium (3030 zł osoba samotna, 2469 zł na osobę w rodzinie) – na podstawie umowy z ośrodkiem.
Krok 1: Złóż wniosek w ośrodku pomocy społecznej
Gdzie: OPS albo centrum usług społecznych w gminie seniora
Do wniosku zwykle potrzebne są dokumenty o dochodzie i stanie zdrowia – listę podaje ośrodek.
Przygotuj
- zgoda seniora na zamieszkanie w DPS (albo jego przedstawiciela ustawowego)
- dokumenty o dochodzie seniora (decyzja o emeryturze lub rencie)
- zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia
Krok 2: Wywiad środowiskowy – także u rodziny
Pracownik socjalny przeprowadza wywiad u seniora, a przy ustalaniu opłaty – także u małżonka i dzieci (dochody).
Krok 3: Decyzje: skierowanie, opłata, umieszczenie
Gmina wydaje decyzję o skierowaniu i o opłacie; decyzję o umieszczeniu – organ prowadzący DPS. Gdy nie ma miejsc, senior trafia na listę oczekujących. Jeśli oczekiwanie w najbliższym DPS przekracza 3 miesiące, na wniosek można skierować do innego DPS tego typu z krótszą kolejką.
Jeśli odmówią albo przyznają za mało
- Od decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego – termin i sposób są w pouczeniu decyzji.
Pomoc
- Ośrodek pomocy społecznej w gminie senioratelefon i adres na stronie urzędu gminy
- Infolinia dla Obywatela (Ministerstwo Rodziny)+48 222 500 108dni robocze 8:15–16:15
Na podstawie
Instrukcję „Dom pomocy społecznej (DPS) – kto i ile płaci” sprawdziliśmy w tych źródłach 18 listopada 2026. Adresy i godziny urzędów podaje właściwy urząd. Informacja ogólna, nie porada prawna.
Częste pytania
- Czy dzieci muszą płacić za DPS rodzica?
- Tylko wtedy, gdy ich dochód przekracza 300% kryterium dochodowego (3030 zł dla osoby samotnej, 2469 zł na osobę w rodzinie) – i tylko w takiej kwocie, żeby zostało im co najmniej tyle. Najpierw płaci sam mieszkaniec, do 70% swojego dochodu.
Źródła – warunki i kwoty
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 54, 59–61 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)
- Rozporządzenie RM z 12.07.2024 – kryteria dochodowe (Dz.U. 2024 poz. 1044)
Sprawdzone 18 listopada 2026. Kwoty zmieniają się zwykle od 1 marca. Informacja ogólna, nie porada prawna – o przyznaniu decyduje urząd.
Inne: opieka i pomoc w domu
Sprawdź, co jeszcze przysługuje
Kalkulator porówna świadczenia i ostrzeże przed tymi, które się wykluczają.
Otwórz kalkulator