ZUS (składki opiekuna) i gmina (dotychczasowe świadczenia)
Wsparcie dla opiekuna z rodziny
składki emerytalne, rentowe i zdrowotne opiekuna opłacane przez państwo
Rodzina opiekująca się dorosłym rodzicem nie dostanie dziś nowego świadczenia pielęgnacyjnego ani specjalnego zasiłku opiekuńczego. Gdy rodzic pobiera świadczenie wspierające, opiekun, który z nim mieszka i nie pracuje, może mieć opłacane składki – to buduje jego emeryturę i daje ubezpieczenie zdrowotne.
Komu przysługuje
- opiekun osoby, która pobiera świadczenie wspierające, i nie pracuje zarobkowo, żeby jej pomagać
- mieszka i gospodaruje razem z tą osobą
- nie ma emerytury ani renty i nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu (np. z pracy)
- składki opłaca się tylko jednemu opiekunowi danej osoby i tylko przy opiece nad jedną osobą
Kiedy nie przysługuje
- świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach (3386 zł od 1.01.2026) – od 2024 r. tylko przy opiece nad osobą do 18. roku życia
- specjalny zasiłek opiekuńczy – od 1.01.2024 nie przyznaje się go nowym osobom
- kto pobierał świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy przed 2024 r., zachowuje je na dotychczasowych zasadach – ale traci, gdy senior dostanie świadczenie wspierające
Jak to załatwić – krok po kroku
Najpierw ustal, w której sytuacji jesteście. Rodzina dorosłego seniora nie złoży już nowego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne ani specjalny zasiłek opiekuńczy. Pozostaje utrzymanie świadczenia przyznanego przed 2024 r. albo – gdy senior pobiera świadczenie wspierające – składki opłacane opiekunowi przez państwo.
Zanim zaczniesz
- Opiekun pobiera świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy przyznane przed 2024 r.? Zachowuje je – zobacz krok 1.
- Senior pobiera świadczenie wspierające (albo właśnie o nie występuje)? Opiekun, który z nim mieszka i nie pracuje, może mieć opłacane składki – krok 2.
- Świadczenie wspierające dla seniora i dotychczasowe świadczenie opiekuna wykluczają się – zanim złożycie wniosek do ZUS, porównajcie kwoty (krok 3).
Krok 1: Masz świadczenie sprzed 2024 r. – pilnuj orzeczenia
Gdzie: gmina (świadczenie) i zespół do spraw orzekania (orzeczenie)
Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy przyznane na starych zasadach są wypłacane dalej. Przy orzeczeniu wydanym na czas określony trzeba w porę wystąpić o nowe – według ministerstwa wniosek o nowe orzeczenie składa się w ciągu 3 miesięcy od upływu ważności poprzedniego.
- Pytania i odpowiedzi ministerstwa – prawa nabytehttps://www.gov.pl/web/rodzina/pytania-i-odpowiedzi---nowe-swiadczenie-pielegnacyjne2
Krok 2: Senior ma świadczenie wspierające – składki dla opiekuna (USW-1)
Gdzie: ZUS – tylko elektronicznie, przez eZUS
Opiekun, który nie pracuje zarobkowo, żeby pomagać, mieszka i gospodaruje z seniorem, nie ma emerytury ani renty i nie jest ubezpieczony z innego tytułu, może zostać zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i zdrowotnego. Składki od kwoty świadczenia wspierającego płaci budżet państwa.
Ubezpieczenie zaczyna się od dnia wskazanego we wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia jego złożenia – nie zwlekaj. Przysługuje jednemu opiekunowi danej osoby.
Wniosek USW-5 pozwala zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny opiekuna.
Przygotuj
- konto w eZUS (z profilem zaufanym albo e-dowodem)
- PESEL seniora
- data rozpoczęcia opieki
- Wnioski USW – opis ZUShttps://www.zus.pl/pracujacy/osoby-sprawujace-opieke-nad-osoba-uprawniona-do-swiadczenia-wspierajacego/wnioski-usw-wnioski-w-sprawie-zgloszenia-do-ubezpieczen
- Zaloguj się do eZUS (PUE)https://www.zus.pl/ezus/logowanie
- Jak założyć profil zaufanyhttps://www.gov.pl/web/profilzaufany
Krok 3: Porównaj, zanim senior złoży wniosek o świadczenie wspierające
Gdy senior dostanie świadczenie wspierające, opiekun traci świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy. Policzcie, co się bardziej opłaca rodzinie – kwotę świadczenia wspierającego zależną od punktów znajdziesz w jego opisie.
- Świadczenie wspierające – kwoty i przewodnik/swiadczenia/swiadczenie-wspierajace
Jeśli odmówią albo przyznają za mało
- Informację o zgłoszeniu do ubezpieczeń albo o przyczynie odmowy ZUS przekazuje na profil eZUS opiekuna – w razie wątpliwości zadzwoń do ZUS.
- Spory o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy: odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, zgodnie z pouczeniem w decyzji gminy.
Pomoc
- Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS22 560 16 00pon.–pt. 7:00–18:00, także czat na zus.pl
- Infolinia dla Obywatela (Ministerstwo Rodziny)+48 222 500 108dni robocze 8:15–16:15
Na podstawie
- ZUS – ubezpieczenie osób sprawujących opiekę nad osobą pobierającą świadczenie wspierające
- Ministerstwo Rodziny – świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r.
- Ministerstwo Rodziny – pytania i odpowiedzi o nowe świadczenie pielęgnacyjne
Instrukcję „Wsparcie dla opiekuna z rodziny” sprawdziliśmy w tych źródłach 17 listopada 2026. Adresy i godziny urzędów podaje właściwy urząd. Informacja ogólna, nie porada prawna.
Częste pytania
- Czy dorosłe dziecko dostanie świadczenie pielęgnacyjne na opiekę nad rodzicem?
- Nie na nowych zasadach – od 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko przy opiece nad osobą do 18 lat. Przyznane wcześniej świadczenia zostają.
- Co może dostać opiekun rodzica pobierającego świadczenie wspierające?
- Opłacane przez państwo składki emerytalne, rentowe i zdrowotne – jeśli mieszka z rodzicem, nie pracuje i nie ma emerytury ani renty. Wniosek USW-1 przez eZUS.
Źródła – warunki i kwoty
- ZUS – ubezpieczenie osób sprawujących opiekę nad osobą pobierającą świadczenie wspierające (USW-1)
- Ministerstwo Rodziny – świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. (nowe zasady, kwota 2026, specjalny zasiłek opiekuńczy)
- Ministerstwo Rodziny – pytania i odpowiedzi (prawa nabyte, zbieg ze świadczeniem wspierającym)
Sprawdzone 17 listopada 2026. Kwoty zmieniają się zwykle od 1 marca. Informacja ogólna, nie porada prawna – o przyznaniu decyduje urząd.
Inne: dla opiekuna
Sprawdź, co jeszcze przysługuje
Kalkulator porówna świadczenia i ostrzeże przed tymi, które się wykluczają.
Otwórz kalkulator